મંતવ્ય 3 Disclaimer: Gujarat Times makes no warranties or representations as to the accuracy of the content and assumes no liability or responsibility for any error or omission in the content. Gujarat Times is not responsible or liable for any claims made in advertisements or classifieds. Any questions or comments concerning advertisements or classifieds within this newspaper should be directed to the advertiser. The views, advice, opinions, and information in letters to the editor, analysis section, legal section or any other article in this publication are those of the writers and do not necessarily represent those of Gujarat Times. Published weekly, Founded in 1999 Dr. Sudhir M. Parikh Founder, Chairman & Publisher Hasmukh Barot Editor-in-Chief Ilayas Quraishi Chief Operating Officer Darshana Gandhi Financial Controller Digant Sompura Consulting Editor Shailu Desai Sub-Editor Bhailal M. Patel Executive Vice President Jim Gallentine Business Development Manager-US Sonia Lalwani, Shahnaz Sheikh, Advertising Sales Hervender Singh, Circulation Manager Shailesh Parikh, California Correspondent Subhash Shah, Texas Correspondent Corporate Office 1655 Oak Tree Road, Suite # 155 Edison, NJ 08820 Tel: (212) 675-7515 • (718) 784-8555 Fax: (212) 675-7624 E-mails
[email protected] [email protected] [email protected] [email protected] Website: www.gujarattimesusa.com Chicago Bureau 8846 Lavergne Ave. Skokie, IL 60077 Tel: (773) 856-0545 • (773) 856-3445
[email protected] California Bureau 650 West Vermont Ave., Unit # 46 Anaheim, CA 92805 Natu Patel Tel: (818) 430-6950 Texas Bureau , Subhash Shah 4601 Hershy ln, Plano, TX 75024 Tel: (510) 449-8712 Ahmedabad Bureau Parikh Worldwide Media Pvt. Ltd. 303 Kashiparekh Complex, C.G.Road, 29 Adarsh Society, Ahmedabad 380009 M: +91 968 702 6886 , Tel: 079-26446947 Gujarat Times (USPS 017-787) is published weekly by Parikh Worldwide Media, LLC Annual subscription $44. Periodicals postage paid at Newark, N.J. and at additional mailing offices. Postmaster: Send address changes to Gujarat Times Parikh Worldwide Media, LLC 1655 Oak Tree Road, Suite # 155, Edison NJ 08820 Copyright © 2026, Gujarat Times ઓક્ટોબર 9, 2026 (October 3 - October 9, 2026) સ્વ તંત્ર, પ્રજાસત્તાક ભ રતમં ચૂંટણી પ્રક્રિય શરૂ થઈ, ત્યારથી વા દવિ દ શરૂ થય છે. અલબત્, લોકતંત્રમં તે સ્વ ભાવ ક છે અને ચૂંટણીન એક ભ ગ તરીકે સ્વીકાર્ પણ છે. શરૂઆતમં મતદ રોની આંગળી ઉપર ઓળખની નિ શ ની મ ટે શ હીનું ટપકું મુક તું હતું તેનો વિ દ થયો. રશિ ય થી આય ત થયેલી શ હી તરત ભૂંસ ઈ જતી હોવા ની ફરિય દ તત્કાલીન જનસંઘન નેત બલર જ મધોકે કરી હતી, પણ ર જકીય વિ પક્ષનો ટેકો મળ્ય નહીં. આ પછી મતપેટીઓમં મતપત્રકની ગોલમ લન આક્ષપ થય . ોટિંગ મશીન આવ્યાં અને સુપ્રીમ કોર્મં નિ ષ્ણાતો સમક્ તપ સ થય પછી તેમં ગોલમ લ નહીં હોવા નું પ્રમ ણપત્ર મળ્યુ છતં યં ત્ ક ગોલમ લની ફરિય દ હજુ છે. ચૂંટણીમં મતદ ન મ ટે મતદ ત ઓની ય દીમં ન માવ લીમં ગરબડ હોવા ની અને ોટ બેન્ ટાવ મ ટે નકલી - 'અપ ત્ર' મતદ રોનં ન મ જોડી દેવા યં હોવા ની ફરિય દ અને શંક હોવા થી સમગ્ર દેશમં મતદ રોની ન માવ લીની ફેરતપ સ - ચક સણી કરવા ની શરૂ થઈ અને લ ખો ન મ રદ થયં . આ પ્રક્રિય સ મે સુપ્રીમ કોર્મં ફરિય દ થઈ, વિ પક્ષ નેત અને નેત ઓએ જાહેરમં ઊહ પોહ મચ વ્ય. જો કે, ન મ રદ થયં હોય તેની ફરીથી તપ સ મ ગવા ની જોગવા ઈ છે, પણ તેમં ર્ષો નીકળી જાય. મતદ રોની ફેરતપ સ - અને નકલી ન મોની બ દબ કી સ મે વિ પક્ષનો વિ રોધ હતો - અને છે. હે મુખ્ ચૂંટણી કમિ શનર જ્ઞાનેશકુમ રની કાર્ વા હી સ મે વિ રોધ અને એમને રુખસદ આપવા ની, ધરપકડ કરવા ની મ ગણી ઊઠી છે તેન મૂળમં મતદ રય દીની ફેરતપ સનો વિ રોધ છે, વિ પક્ષ અને જેમનં ન મ કપ યં હોય તેવા લોકોનો વિ રોધ સમજી શક ય છે, પણ ચૂંટણીપંચન ત્રણ સભ્ - કમિ શનરોમં થી બે સભ્એ પણ મુખ્ કમિ શનરની 'મનમ ની'નો વિ રોધ કર્ય છે તે ગંભીર બ બત છે. વિ રોધ પક્ષન નેત ઓ બૂમ બૂમ કરત હત એમનં મોઢ મં 'પત સં ' પડયં છે! એમની મ ગણીને બળ મળ્યુ છે. મુખ્ ચૂંટણી કમિ શનર ઉપર નજર દેખ ય છે, પણ નિ શ ન ઉપર ડ પ્રધ ન નરેનદ્ર મોદી છે! ભૂતક ળમં ચૂંટણીન 'તમ શ 'ન વિ દ થય છે, સંભળ ય પણ છે. 1977મં ર યબરેલી અને અમેઠીમં ઇન્દર ગં ધી અને સંજય ગં ધીનો પર જય નિ ચિત હતો. મતગણતરી શરૂ થઈ, ત્યારે 'કાર્ કરો'એ મથકો ઉપર હુમલ કર્ય અને તમ મ મતપેટીઓ ઉઠાવ ી જવા ન - ચોરી કરવા ન પ્રય સ કર્ય પણ મતગણતરી કરન ર સ મ ન્ સ્ટાફન કર્ચ રીઓ મતપેટીઓને ળગી રહ્યા. છ તી સરસી ચં પીને મ થં ઉપર લ ઠીઓન ઘ ઝીલ્યા, પણ મતપેટીઓની રક્ષા કરી. લોકતંત્રન સ ચ રક્કો આ હત . 1977મં ઇન્દર ગં ધી અને સંજય ગં ધી હ રી ગય છે એું પરિણ મ જાહેર નહીં કરવા મ ટે તત્કાલીન કમિ શનર સ્વ મીન થન ઉપર દબ ણ થયું. ર ત આખી એમણે ફોન બંધ ર ખ્યા, ત્યારે એમન દરવા જા ધણધણાવ મં આવ્યા, પણ એમણે મચક આપી નહીં - આખરે નિ વૃત્ થઈને ખોવા ઈ ગય ! આપણ લોકતંત્રની આ સફળત છે. ચૂંટણી પ્રક્રિય જોવા , અભ્યાસ કરવા અન્ લોકશ હી દેશોન અધિ ક રીઓ ભ રત આે છે. આપણ ોટિંગ મશીનોની મ ગ અને નિ ક સ થ ય છે. પ્રેસિ ડેન્ ટ્રમ્પ પણ ભ રતની ચૂંટણી સિ સ્મ ખ ણી છે! અને હે મતદ રય દીની ફેરતપ સ સ મે પંચમં જ આંતરિક વિ રોધ હોવા ન ઢોલ પિ ટ ય છે! મુખ્ ચૂંટણી કમિ શનર જ્ઞાનેશકુમ રે બંને સ થી કમિ શનરોને વિ શ્વાસમં લીધ વિ ન નિર્ય લીધ છે તેથી મતદ રોને અન્યાય થયો છે. લ ખો ન મ રદ થયં હોવા થી સંવિ ધ ને આપેલ મતાધ ક રથી લોકો ંચિ ત થય છે. મુખ્ કમિ શનર સ મે બંને કમિ શનરની ફરિય દ છે તેમં ત્રણ મુખ્ મુદ્દા છે. ક નૂની મુદ્દ નવા મતદ રે ફોર્-6 ભરવા નું હોય છે તેમં 'ઉમેદવા ર'ન પિ ત , દ દ અગ ઉની મતદ ર ચક સણીમં ઉપસ્થત હત કે નહીં તે લખવા નું છે. મતલબ કે મતદ ર મૂળ ભ રતીય છે - પ છળથી આ ીને સ હતી બની ગય નથી? આ શરત ર ખ ી હોય તે મતદ નન નિ યમો - 1950મં નક્ક થય તેમં સુધ રો કર ો જોઈએ - એ ી દલીલ સ્વીક રી નહીં. બીજો મુદ્દ ટેકનિ કલ છે. દેશભરમં જે અધિ ક રીઓ ફેરતપ સનં ક મે લ ગ્યા છે તેઓનું ટકનિ કલ જ્ઞાન મર્ય ત છે. સેન ટ્રલ આઇટી ટીમ પ સે ધુ સત્તા છે. આ ટીમને સત્તા કોણે આપી? અમને પૂછયું નથી! રજૂઆત કરી પણ વ્યર્, ત્રીજો મુદ્દ કાર્ શૈલીનો છે. બે કમિ શનરની રજૂઆત - 10 મહિ ન મં 14 ખત થઈ હોવા છતં ધ્યાન પર લેવા ય નહીં. મુખ્ કમિ શનર અન્ કમિ શનરોની હરોળન ગણ ય - એમન ઉપરી નહીં. આમં મૂળ તો મતદ રય દીમં સુધ ર - ન મ રદ કરવા નો મુદ્દ વિ દનં કેનદ્રમં છે. મુખ્ કમિ શનરને વા રંવા ર ફરિય દ - રજૂઆત થઈ હોવા છતં એમણે સં ભળી, સ્વીક રી નહીં. ફરિય દ ભ રત સરક રન કેબિ નેટ સેક્રટરીને પણ થઈ હોવા ની વા ત સ ચી હોય તો ગંભીર છે. સરક રની જાણ - મંજૂરીથી જ્ઞાનેશકુમ ર નિર્ય લઈ રહ્યા હોવા નું સાબ ત થ ય છે. એક પ્રશ્ન ઊઠે છે! આ બંને કમિ શનર લેખિ ત રજૂઆત પછી આટલો સમય મૌન કેમ રહ્યા? અખબ રમં ધડ કો થયો, પણ બંને કમિ શનર ર જીન મં આપીને જાહેરમં આવ્યા હોત તો? અધૂર મં પૂરું - જે દિ સે મુખ્ કમિ શનર ઉપર ચ રે બ જુથી પસ્તાળ પડી તે જ દિ સે સુપ્રીમ કોર્મં ચૂંટણીપંચન મુખ્ કમિ શનર તથ અન્ બે કમિ શનરની નિ મણૂકનો કેસ આવ્ય. આ નિ મણૂક મ ટે વિ શે સમિ હોય છે, જેમં ડ પ્રધ ન, એક કેબિ નેટ પ્રધ ન અને ત્રીજા વિ પક્ન નેત સભ્ હોય છે. તેથી ડ પ્રધ ન અને કેબિ નેટ પ્રધ ન એક તરફ હોવા થી એમની બહુમતી નિ ચિત હોય છે અને કમિ શનર નિ ષ્પક - તટસ્ - સ્વતંત્ર હોવા ની શક્ત નથી એ ી દલીલ અરજદ રની હતી. 2023મં સંબંધિ ત ક યદ મં ઉપરોક્ વ્યવસ્થા કરવા મં આ ી. આ પહેલં સમિ મં ડ પ્રધ ન, સુપ્રીમ કોર્ન મુખ્ ન્યાયમૂર્ત અને વિ પક્ષ નેત હત . ન ી વ્યવસ્થાને પડક રવા મં આ ી અને સુનાવ ણી ખતે એક ન્યાયમૂર્તએ સ્ષ્ કહ્યુ કે, આ વ્યવસ્થામં વિ પક્ષ નેત મ ત્ર શોભ ન ગં ઠિય જેવા છે. જસ્ટસ દીપં કર દત્તાએ કહ્યુ કે, ક રોબ રી-સરક રન હ થમં ઘણી સત્તા છે. આઝ દી પછીન સ ત દશકમં જેઓ સત્તા ઉપર આવ્યા એમણે હ થ ઉપર ર ખ્ય છે. જો આપણે મુક્ અને પ્રમ ણસર ચૂંટણી કરાવ ી હોય, તો ચૂંટણીપંચ સ્વતંત્ર હોય એટલું જ નહીં, સ્વતંત્રપણે કાર્ વા હી થ ય છે તે પણ બતાવું જોઈએ. હે આ મુદ્દ પં ચ સભ્ની બંધ રણીય બેચ પ સે મોકલવા મં આવ્ય છે. હે મુખ્ કમિ શનર જ્ઞાનેશકુમ રનં ર જીન મ અને ધરપકડની મ ગણી થઈ છે. બિ હ ર, બંગ ળ, મહ રાષ્ટ્રમં ફરીથી - ને સરથી ચૂંટણીની મ ગણી વિ રોધ પક્ષ કરી રહ્યા છે, પણ તે શક્ નથી. હે 'એસઆઇઆર' ફેરતપ સને બ્રક લ ગશે?, જે ર જ્યમં ચૂંટણી આ ી રહી છે, ત્યાં જૂની ય દીઓન આધ રે મતદ ન થઈ શકે? જો યોગ્ સમ ધ ન નીકળે નહીં તો જબરદસ્ ઉત્પાત - થશે અને ચૂંટણી ટ ળ ી - મુલત ી પણ ર ખ ી પડે. આ સંજોગોમં 'એક રાષ્ટ્ર એક ચૂંટણી'નો નિર્ય પણ મુલત ી રહેશે? વિ પક્ષ ન ી ય દીન આધ રે ચૂંટણી સ્વીક રે નહીં, બહિ ષ્કાર કરે અથવા દેશભરમં ભ રે ઉત્પાત જાગે. ઇમર્ન્સ જે ી સ્થિતિની શંક થ ય. મુખ્ ચૂંટણી કમિ શનર ર જીન મું આપશે? આપે તો અત્યારન બે કમિ શનર છે તેમનું શું? સમસ્ પંચ - બરખ સ્ કરીને - સુપ્રીમ કોર્ની દેખરેખ હેઠળ ન ી નિ મણૂક કર ી પડે. ચૂંટણીપંચન વિ દની ગંભીર અસર ર જક રણ ઉપર પડી શકે છે. મુખ્ કમિ શનર સ મે મહાભ યોગ - ઈમ ્પચમેન્નો પ્રસ્તા સંસદમં સરક રની બહુમતીથી ન મંજૂર થઈ શકે છે, પણ વિ દ સર્વોચ્ચ અદ લતમં અને જનત ની અદ લતમં જશે તે નક્ક છે. હે આ ર જકીય મહ ભ રતમં ર હુલ ગં ધી બર બર પ સં ફેકી રહ્યાં છે. કપિ લ સિ બ્લ એમન 'મ મ 'ની ભૂમિ ક મં ક નૂની સલ હક ર છે. છેલ્લા ત્રણ મહિ ન થી ર હુલ ગં ધી ' ોટ ચોરી'ન આક્ષપ કરી રહ્યા હત , ત્યારે ત્રણે કમિ શનરે એક અવા જે આક્ષપોને રદિ યો આપ્ય હતો. હે બે કમિ શનરે પણ મુખ્ કમિ શનર ઉપર આક્ષપ કર્ય છે, ત્યારે ર હુલ ગં ધીએ એમને ખ ણ્યા, ધ વ્યા છે કે પરિણ મ જાણીને તમે શ ણપણ વા પર્ુ છે. ત્રણ મહિ ન પહેલં ર હુલ ગં ધીને અંદરખ નેથી માહ તી આપન ર કોઈ હોય, તો ઓફિશિ યલ સિક્રેટ એક્ લ ગુ પડે? બીજું, ર હુલ ગં ધીએ જ્ઞાનેશકુમ રને સલ હ - અથવા ધમકી આપી છે કે, ત જન સ ક્ષ બનો - ડ પ્રધ ન અને ગૃહપ્રધ નનં ન મ આપો તો છૂટી જશો. જો કે, આ શક્ લ ગતું નથી એટલે જ ઈમ્પચમેન્ની ક નૂની તૈય રી થઈ રહી છે. ર હુલ ગં ધી કહે છે કે, એમની પ સે હજુ 'ઘણી માહ તીનો મસ લો' છે!, પણ જ્ઞાનેશકુમ ર ઉપર આ ી ગર્ભત ધમકીની અસર થશે? ર જીન મું આપવા ની ઉત ળ નથી. સંસદમં ઠરાવ મંજૂર થ ય, તો વા ત જુદી છે, પણ ક નૂની ક્ વા હી - દેશદ્રોહન આરોપ હોય તો પણ નહીં. ર હુલ ગં ધીએ મોદી ઉપર એ ો આક્ષપ કર્ય છે કે, જેન- ઝી યુવા વર્નો મત ક ર ખૂંચ ી લેવા મ ગે છે! નોંધપ ત્ર છે કે કોક્રચ પાર્ટીન અભિ ત દીપકેએ ધમકી આપી છે કે, જ્ઞાનેશકુમ ર 48 કલ કમં ર જીન મું નહીં આપે અને મતદ રય દીની ચક સણી રદ નહીં થ ય, તો ફરીથી જંતર- મંતર શરૂ થશે! આ વા દ-વિ ખવા દન ર જકીય મહ ભ રતન ક રણે દેશભરમં અંધ ધૂધી સર્જાય તેમ છે. મોદી સરક રની કટોકટી છે, પણ આપણી લોકશ હીની અગ્નપરીક્ષા થશે એમ જણ ય છે. કેનદ્ર સરક રે સંસદન વર્ષ સત્રને `સમ પ્' જાહેર કરવા ની ભલ મણ રાષ્ટ્રપતિ જીને કરી નથી કદ ચ મહિ લ આરક્ણનો પ્રસ્તા લાવ નો વિ ચ ર હશે. પણ હે વિ પક્ષ સંસદન વર્મ ન વર્ષ સત્રની બેઠક બોલાવ ીને ચૂંટણી કમિ શનર સ મે 'મહાભ યોગ' - ઇમ ્પચમેન્ની દરખ સ્ લાવ ી શકે. 24મી એપ્ લ, 2026ન ઇમ્પચમેન્ની બીજી દરખ સ્ આપી હતી તે હજુ સ્પકરનં ટેબલ ઉપર છે તેમં છેલ્લ ઘટન ઓ ઉમેરીને ફરીથી હ થ ધરી શક ય. મહાભ યોગનો પ્રસ ્તા ફરીથી રજૂ થ ય, તો તે 'દ ખલ' કરવા મ ટે લોકસભ ન ઓછ મં ઓછ 100 અને ર જ્સભ ન 50 સભ્નો ટેકો જોઈએ. 'દ ખલ' થય પછી આક્ષપોની તપ સ કરવા મ ટે વિ શે સમિ નીમ ી પડે... તેન અહેવા લમં આક્ષપો સાબ ત થ ય તે પછી ગૃહમં હ જર રહેલ સભ્યમં બે તૃતીયં શનો ટેકો મળે તો ઠરાવ મંજૂર થ ય. આખરે સંસદની ભલ મણથી જ મુખ્ કમિ શનર પદભ્રષ્ થ ય. આ પ્રક્રિય મં સરક ર - ડ પ્રધ નની સલ હ, ભલ મણ ચ લે નહીં. રાષ્ટ્રપતિ પ સે પણ વિ કલ્ નથી. સુપ્રીમ કોર્ન મુખ્ ન્યાયમૂર્તન સમકક્ મુખ્ ચૂંટણી કમિ શનર છે. (સ ભ ર: જન્ભૂમિ પ્રવા સી દૈનિ ક) પ્રતિ ભ ઃ
[email protected] કુન્દન વ યાસ લ કશ હીની અગ્નપરીક્ષા વિ નં કેનદ્રમં ચંદ્રશેખરન અને જ્ઞાનેશકુમ ર: અત યારે ઔદ્યોગિક જગતમં 'ત ત 'ન ચંદ્રશેખરન અને ર જકી વર્તુળ મં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશકુમ ર વિ નં કેનદ્રમં છે. ચંદ્રશેખરનન કેસમં ક નૂની મુદ્દા છે અને જ્ઞાનેશકુમ રન કેસન મૂળમં ર જક રણ છે.